منظومه دانش‌پژوهان علامه امینی: یکی از المپیاد‌های علمی که؛ بین دانش آموزان محبوبیت بالایی دارد، المپیاد فیزیک است. آمیخته بودن علم فیزیک با قوانین طبیعت و روابط ریاضی و حل مسائل چالشی و خلاقانه باعث افزایش جذابیت این رشته شده است.

مباحث المپیاد فیزیک، همان مباحث کتاب‌های درسی فیزیک دبیرستان و مقداری از فیزیک پیش دانشگاهی می‌باشد. البته سطح سختی سوالات فراتر از کتب درسی است. البته در صورتی که دانش آموز به طور عمیق مطالب را یاد گرفته و تمرین حل کرده باشد.

می‌تواند بیشتر سوالات مرحله اول المپیاد فیزیک را با استفاده از اطلاعات کتب درسی حل کند.

اکثر اوقات سؤالات مرحله دوم نیز از مباحث کتب درسی است، ولی امکان دارد که از مباحث دیگری نیز سؤال طرح شود که دانش آموز می‌تواند با حل مسئله و کسب هنر حل مسئله، آن‌ها را حل کند.

این مطلب را از دست ندهید: راهکارهایی برای قبولی در المپیاد ریاضی

بیشتر سؤالات المپیاد فیزیک دارای ایده‌های جدید هستند و دانش آموز با مسائل جدید روبرو است؛ لذا کسب مهارت در تحلیل مسائل جدید بسیار لازم است که این امر با تمرین و حل مسئله به دست می‌آید.

تحلیل سؤالات مرحله اول المپیاد فیزیک ایران

هر ساله در مرحله اول المپیاد فیزیک ایران، دانش پژوهان با سؤالات جدید از مباحث مختلف روبرو می‌شوند.

سطح سؤالات به طوری است که قدرت تحلیل و هنر حل مسئله دانش پژوهان سنجیده شود تا شایسته‌ترین افراد برای رقابت مرحله دوم المپیاد انتخاب شوند.

به دلایل مختلف مانند کمبود وقت، عدم علاقه به برخی مباحث، در دسترس نبودن منابع و کتب مربوطه، … بسیاری از دانش پژوهان نمی‌توانند همه مباحث المپیاد فیزیک را مطالعه کرده و مسلط شوند؛ لذا دانستن اهمیت مباحث مختلف در مرحله اول المپیاد فیزیک می‌تواند به دانش پژوهان در انتخاب و الویت بندی و برنامه ریزی کمک به سزایی بکند.

طبق بررسی‌های آماری که در سؤالات مرحله اول المپیاد فیزیک طی ۱۲ سال اخیر توسط ایرانفو انجام شد، نتایج جالب و حائز اهمتی به دست آمد.

نتیجه گیری و تحلیل این بررسی‌ها به دو صورت ۵ سال اخیر و ۱۰ سال اخیر انجام شد که مورد اول به دلیل نزدیکی زمانی از اهمیت بیشتری برخوردار است.

طبق بررسی‌های انجام شده و با استفاده از تجارب سالیان گذشته، نتایج زیر بدست آمد:

• تعداد سؤالات مرحله اول المپیاد فیزیک معمولاً حدود ۴۰ سؤال است که شامل سؤالات چند گزینه‌ای و حداکثر ۱۰ سؤال پاسخ کوتاه است. وقت آزمون حدود ۴ ساعت می‌باشد.
• مبحث مکانیک مهمترین مبحث مرحله اول المپیاد فیزیک ایران است. این مبحث به تنهایی حدود ۵۰ درصد سؤالات را در بر می‌گیرید.
• مبحث الکتریسیته (ساکن و جاری) دومین مبحث مهم است که شامل حدود ۱۵ درصد سؤالات می‌گردد.
• مبحث نور هندسی حدود ۱۰ درصد سؤالات را تشکیل می‌دهد.
• مبحث حرارت و ترمودینامیک حدود ۱۰ درصد سؤالات مرحله اول را شامل می‌شود.
• مباحث خواص ماده و سیالات، حدود ۱۰ درصد سؤالات را در بر می‌گیرد.
• مغناطیس و القای مغناطیسی حدود ۵ درصد سؤالات را شامل می‌شود.

همانطور که از نتایج فوق مشخص است، تسلط بر مبحث مکانیک می‌تواند تضمین کننده قبولی در مرحله اول المپیاد فیزیک باشد. ولی تجربه نشان داده است که صرفاً تسلط بر یک مبحث کار عاقلانه‌ای نیست.

زیرا امکان تغییر وزن سؤالات در مباحث مختلف و همچنین امکان سخت بودن سؤالات وجود دارد؛ لذا دانش پژوهان باید حداقل به دو مبحث تسلط کافی داشته باشند که مطمئناً باید یکی از آن‌ها مکانیک باشد!

کف قبولی مرحله اول المپیاد فیزیک ایران

کف قبولی در مرحله اول المپیاد فیزیک بسیار متغیر است و به درجه سختی سؤالات و سطح علمی دانش آموزان بستگی دارد، از طرفی طی دو سه سال اخیر تعداد نفرات قبول شده توسط باشگاه دانش پژوهان جوان نیز متفاوت بوده است (برای مثال در آزمون مرحله اول بهمن ۱۳۹۱، اسامی ۱۴۵۰ نفر به عنوان قبول شده اعلام شد و کف قبولی تا حد ۵ درصد کاهش یافت!)، بنابراین تعیین کف کاری بس مشکل است.

ولی معمولاً در حالت نرمال کف قبولی مرحله اول حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد است.

منابع المپیاد فیزیک