منظومه دانش‌پژوهان علامه امینی: المپیاد کامپیوتر یکی از پرمخاطب‌ترین المپیاد‌ها بعد از المپیاد ریاضی محسوب می‌شود.

بخش اصلی این المپیاد یعنی ترکیبیات به صورت مشترک در المپیاد ریاضی نیز مورد سنجش و ارزیابی قرار می‌گیرد.

این مطلب را از دست ندهید: نتایج آزمون المپیادهای علمی کشور در سال تحصیلی ۹۸-۹۷

دانش آموزان علاقه‌مند به شرکت در المپیاد کامپیوتر باید توانایی‌های حل مسئله خود را در چهار زیر بخش اصلی یعنی ترکیبیات، گراف، الگوریتم و برنامه نویسی تقویت کنند.

بخش ترکیبیات

همان طور که گفته شد، این مبحث با المپیاد ریاضی مشترک و پایه‌ی المپیاد کامپیوتر است.

معمولا دانش آموزان آموختن آنالیز ترکیبی (شمارش پیشرفته) که در واقع شروعی برای المپیاد ریاضی / کامپیوتر محسوب می‌شود را از پاییز اول دبیرستان آغاز می‌کنند.

یک برنامه خوب برای بچه‌ها باید به گونه‌ای باشد که تا اردیبهشت ماه سال اول تمامی مباحث آنالیز ترکیبی را پوشش دهد. اکثر سوالات مرحله اول المپیاد ملی کامپیوتر در این مبحث می‌گنجند.

بیشتر بدانید: راهکارهایی برای قبولی در المپیاد ریاضی

از تابستان سال دوم آموختن مباحثی مثل لانه کبوتری، استقرا، دوگانه شمردن، بازی‌های ترکیبیاتی، ناوردایی و … شروع می‌شود که مباحث اصلی المپیاد کامپیوتر را تشکیل می‌دهند.

برعکس شمارش که در سال اول دبیرستان آموخته می‌شود، این مباحث بیش‌تر حالت اثباتی دارد؛ تا بدست آوردن جواب برای یک مسئله (مانند مرحله دوم المپیاد).

لازم به ذکر است، سرعت پیش روی در این مباحث اصلا مهم نیست!

باید به دانش آموزان زمان کافی داده شود تا بتوانند با مباحث ارتباط برقرار کنند و قادر باشند ایده‌های این مباحث را در حل مسئله به کار ببندند.

زمان‌بندی برای یادگیری هر یک از مباحث فوق حداقل ۱ تا ۲ سال است.

پس از آن در مهر ماه سال سوم دبیرستان اکثر مباحث ترکیبیات تمام شده و دانش آموز از نظر بار علمی آماده است.

این سال که در واقع مهم‌ترین سال زندگی المپیادی هر دانش آموز محسوب می‌شود باید صرف حل مسئله شود.

حل مسئله به مقدار زیاد! اکثر دانش آموزان در این سال به قوی کردن خود در مباحث دیگر مثل برنامه نویسی، الگوریتم یا گراف می‌پردازند که در ادامه به آن‌ها خواهیم پرداخت.

بخش گراف

یادگیری گراف ابتدا برای دانش آموزان سخت و خسته کننده است، معمولا تا تابستان سال سوم اکثر تئوری‌های مورد نیاز در گراف تدریس شده و بعد از آن دانش آموز باید به مسئله بپردازد.

بخش الگوریتم

در دوره تابستانی المپیاد کامپیوتر و در تعیین مدال‌ها، اگر ادعا کنیم مهم‌ترین نقش را الگوریتم و پیاده سازی آن توسط برنامه دارد؛ اغراق نکرده ایم!

یاد گرفتن الگوریتم مستلزم تسلط بر ترکیبیات و گراف است.

بیشتر بدانید: کف قبولی مرحله اول المپیاد فیزیک چقدر است؟

معمولاً یادگیری الگوریتم هم زمان با گراف در سال دوم دبیرستان شروع می‌شود، اما باید روند کند تری نسبت به آموختن ترکیبیات و گراف داشته باشیم.

بار اصلی یادگیری الگوریتم در پاییز سال سوم دبیرستان است؛ که ذهن دانش آموز با تسلط کافی بر گراف و ترکیبیات، آماده یادگیری الگوریتم‌های پیشرفته است.

بخش برنامه نویسی

بیشتر دانش آموزان، برنامه نویسی را از سال دوم دبیرستان آغاز می‌کنند؛ اما برنامه نویسی، جزء مباحثی است که محدودیتی در سن و مقطع تحصیلی ندارد!

هرچه زود‌تر آغاز شود بهتر است. برنامه نویسی ذهن دانش آموز را برای پذیرش و یادگیری راحت‌تر الگوریتم‌ها آماده می‌کند پس هرچه تجربه‌ی دانش آموز در برنامه نویسی بیشتر باشد، بهتر است.

سبک مرحله‌ی دوم المپیاد کامپیوتر

سبک مرحله‌ی دوم المپیاد کامپیوتر در ایران کمی با سایر رشته‌ها متفاوت است.

این امتحان در دو روز برگزار می‌شود.

در هر روز ۴ سوال تشریحی در اختیار دانش آموز قرار می‌گیرد که مدت زمان پاسخ گویی به آن‌ها ۵ ساعت است.

مجموع نمرات این ۲ روز در کل ۲۴۴ امتیاز است. در اواخر خرداد ماه نتایج این آزمون اعلام می‌شود.

در این مرحله حدود ۷۸ نفر منتخب می‌شوند. برای پذیرفته شدن در این مرحله از آزمون لازم است بر ترکیبیات، گراف و الگوریتم تسلط کافی داشته باشند.

سبک مرحله‌ی سوم المپیاد کامپیوتر

مرحله سوم این آزمون در تیر ماه و در ۲ روز برگزار می‌شود.

هر روز ۵ سؤال در اختیار دانش آموزان قرار می‌گیرد و باید پاسخ سؤال‌ها بر روی کامپیوتر پیاده سازی شوند. زبان برنامه نویس مورد استفاده C# و سیستم عامل windows است.

در این مرحله کد‌هایی که دانش آموزان زده است از او خواسته نمی‌شود.

فقط جواب آخری که با زدن کد‌ها به دست آمده مورد نظر است. به همین خاطر، سؤال‌ها محدودیت زمان و حافظه ندارند و از این نظر با مراحل بعدی المپیاد که شامل آزمون عملی است، تفاوت دارد.

چند روز بعد از آزمون نتایج اعلام می‌شود و حدود ۴۰ نفر از ۷۸ نفری که در مرحله دوم منتخب شده بودند، به این مرحله و برای گذراندن دوره‌ی آموزشی به باشگاه دانش پژوهان جوان راه می‌یابند.

بیشتر بدانید: المپیاد و تاریخچه آن در ایران

برای شرکت در این آزمون تسلط به ترکیبیات و گراف و الگوریتم و برنامه نویسی لازم است.

تمامی این دانش آموزان حائز دریافت مدال خواهند شد.

منابع المپیاد کامپیوتر